Ben yaptım siz yapmayın: Yapay zekâya sıfırdan yazı yazdırma tuzağı ve kendi ses tonunuzu kurma rehberi
Yaklaşık bir buçuk aydır sosyal medya yazılarımı yapay zekâya yazdırmaya çalışıyordum.
Neden kendim yazmayıp yapay zekâya yaptırmak istedim? Çünkü yapı itibarıyla sayısalcıyım; sözelde ve metin yazmada hiçbir zaman iyi olmadım. Şimdiye kadar denediğim makaleler veya küçük paylaşımlar da olsa, bir veya iki paragraflık bir yazı için bile saatlerce uğraşıp çevremdekilere gösterdiğimde —yapıcı eleştiriler olsa bile— “şurası anlaşılmıyor, bu olmamış” denmesi moralimi bozuyordu.
Bu nedenle şunu düşündüm: Yapay zekâ zaten bu yazı işlerini biliyor, bağlamı doğru kurar. Önce kendimi tanıttım, ne iş yaptığımı ve sattığımız ürünleri anlattım, bir aylık paylaşım planı çıkardım. Çok model değiştirdim; ChatGPT denedim, Gemini denedim, Claude denedim. Bu modellerin içindeki farklı seviyeleri de denedim. En sonunda internette kendi ses tonunu ve yazı stilini ortaya çıkartmak için paylaşılan hazır prompt’ları gördüm; “hazır olanlardan birini denerim, ilaç gibi sorunu çözer” diye düşündüm.
Ama öyle olmadı. Bir buçuk ay boyunca yaptığım denemelerde istediğim sonuca ulaşamadım. Her seferinde çevremden şu karşılığı gördüm: “Sen bir şey anlatıyorsun ama biz ne anlattığını anlamıyoruz.”
Hatta bizzat geliştirdiğimiz ve sattığımız ürünlerden birini daha önce kendim sunduğum bir arkadaşım bana şunu söyledi:
“Özcan, bu ürünü bana sen sunduğunda anladığımı zannediyordum. Ama senin bu paylaşımlarını okudukça acaba başka bir şeyden mi bahsediyor diye kendi kendime sordum.”
Metin işinde iyi olmadığımı biliyordum ama pes etmedim, etmeye de niyetim yoktu; çünkü neticede bizim ekmek kapımız buradan geçiyor. Bir yöntem belirlenmesi gerekiyordu.
Sorun neredeydi?
Yaptığımız çalışmada asıl sorunun iki yerden kaynaklandığını fark ettim:
- Klavye başında vakit kaybetmek: Klavyede yazı yazmaya çalıştığımda hem çok vakit kaybediyorum hem de yazdığım cümleyi sürekli değiştirme ihtiyacı hissediyorum. Doğal konuşmam kayboluyor.
- Yapay zekâya sıfırdan metin uydurtmak: Yapay zekâya sadece konu verip “bana yazı yaz” dediğinizde, model sizin hiç kullanmayacağınız süslü sıfatlarla, uydurma sahnelerle ve herkeste aynı duran yapay kalıplarla metin üretiyor. Sonra o metnin neresini düzelteceğinizi bile bulamıyorsunuz.
Çözümün alametifarikası aslında karmaşık bir teknoloji değil; klavyeyi aradan çıkarıp yapay zekâyı “sıfırdan yazar” yerine “soru soran ve sesinizi düzenleyen bir asistan” haline getirmek.
1. Hangi araçları ve modelleri kullanabilirsiniz?
Bu sistemi kurmak için pahalı yazılımlara ihtiyacınız yok. İki temel araca ihtiyacınız var:
A) Sesinizi yazıya döken (transkript) araçlar
Amacımız klavyede cümle kurmaya çalışmak yerine, karşımızda bir dostumuz varmış gibi konuşmak. Bunun için şu araçlardan birini kullanabilirsiniz:
- Bilgisayarda sesimi yazıya döken yerel programlar: Biz bilgisayara yerel çalışan, açık kaynaklı Whisper tabanlı bir ses transkript programı kurduk. Türkçe konuşmayı çok yüksek doğrulukla metne döküyor.
- Pratik alternatifler: Mac veya Windows’un kendi sesle yazma (dikte) özelliği, telefonunuzdaki sesli not uygulamaları veya kullandığınız yapay zekâ uygulamasının mikrofon özelliği de aynı işi görür. Önemli olan hangi programı kullandığınız değil, yazmak yerine konuşmanızdır.
B) Klasör ve belge hafızası olan yapay zekâ modelleri
Tek seferlik sohbet pencereleri yerine, hazırladığınız belgeleri sürekli hafızasında tutabilen bir yapı kullanmalısınız:
- Claude (Projects veya Claude Code) · Gemini (Gems / çalışma alanı araçları) · ChatGPT (Projects): Bu üç model de bir klasörün içine koyduğunuz
.md(metin) belgelerini sabit kural olarak okuyabilir. - Model seçimi kadar önemli olan şey, modele verdiğiniz görevdir: Modelin görevi sizin yerinize düşünmek değil, size doğru soruyu sormak ve verdiğiniz sesli cevabı bozmadan temizlemektir.
2. Kurmanız gereken klasör yapısı (4 temel .md belgesi)
Yapay zekânın her seferinde baştan uydurmasını engellemek için bir klasörün içine 4 adet .md (Markdown/metin) belgesi yerleştirdik:
Kisisel-Yazim-Sistemi/
├── 01_kimlik-ve-is.md (Ben kimim, ne iş yapıyorum, ürünlerim ne?)
├── 02_ses-dna-ve-yasaklar.md (Benim konuşma yapım ve yasaklı yapay kelimeler)
├── 03_gercek-ornekler.md (Ham ses kaydım → Temizlenmiş yazı çiftleri)
└── 04_calisma-kurali.md (Sıfırdan yazmayı yasaklayan soru-cevap kuralı)01_kimlik-ve-is.md(Kimlik ve İş Belgesi): Yapay zekânın bağlamı kaçırmaması için kim olduğunuzu, hangi sektörde çalıştığınızı, ürünlerinizin gerçekte ne yaptığını (ve ne yapmadığını) net maddelerle tutan belge.02_ses-dna-ve-yasaklar.md(Ses Tonu DNA’sı): Hazır şablon kullanmak yerine; yapay zekânın bana sorduğu 5 soruya mikrofona konuşarak cevap verdim. Bu konuşmalardan benim cümleye nasıl başladığım, hangi bağlaçları kullandığım (“Fakat burada bizim farkımız şu”, “Bu nedenle”, “Dolayısıyla”) ve hayatta kullanmayacağım yapay kalıplar çıkarıldı.03_gercek-ornekler.md(Karşılaştırmalı Örnekler): Yapay zekâ soyut kurallardan çok örnek çiftlerinden öğrenir. Bu belgede benim ham ses transkriptim ile onun sadece konuşma tekrarları temizlenmiş hali yan yana durur.04_calisma-kurali.md(Soru-Dikte Kuralı): Yapay zekâya sıfırdan metin yazmayı yasaklayan kural belgesi. Yeni bir yazı yazılacağında yapay zekâ önce bana konunun damarına basan 1–3 soru sorar, ben mikrofona konuşurum; o da kelimelerimi “edebi dile” çevirip bozmadan sadece dikte hatalarını ve konuşma tekrarlarını temizler. Son onay ve karar her zaman bende kalır.
3. Bu 4 belgeyi oluşturmak için kullanacağınız prompt listesi
Kendi bilgisayarınızda bu 4 belgeyi sıfırdan oluşturmak için kullandığınız yapay zekâya sırasıyla şu 4 komutu (prompt’u) verebilirsiniz:
1. Belge için prompt (01_kimlik-ve-is.md)
Kendi yazı ve içerik sistemimi kuruyorum.
Önce beni, yaptığım işi, ürünlerimi ve hedef kitlemi tanıman için bana teker teker 5 net soru sor.
Ben her soruya cevap verdikten sonra bir diğerine geç.
Tüm cevaplarım bittiğinde, hiçbir reklam sıfatı ("çığır açan, kusursuz" vb.) eklemeden, yalın ve gerçekçi bir 01_kimlik-ve-is.md belgesine dönüştür.2. Belge için prompt (02_ses-dna-ve-yasaklar.md)
Ben klavyede yazarken zorlanıyorum ama konuşurken doğal anlatıyorum.
Şimdi işimle ve sahamla ilgili beni biraz kışkırtacak, itiraz ettirecek 5 soruyu bana TEKER TEKER sor. Ben mikrofona konuşarak cevap vereceğim.
5 cevabım bittiğinde konuşmalarımı analiz et ve şunları çıkararak 02_ses-dna-ve-yasaklar.md belgesini hazırla:
1) Konuya nasıl girdiğimi ve hangi geçiş bağlaçlarını kullandığımı,
2) Kurduğum kısa hüküm cümlelerini ve doğal saha kelimelerimi,
3) Benim ağzıma hiç uymayan yasaklı yapay AI kalıplarını.3. Belge için prompt (03_gercek-ornekler.md)
Az önce sana verdiğim 5 sesli cevabın her biri için karşılaştırmalı örnek belgesi hazırlayacağız:
(a) Önce benim ham ses transkriptimi olduğu gibi yaz.
(b) Hemen altına; kelimelerime, deyimlerime ve cümle sırama hiç dokunmadan sadece dikte hatalarını ve konuşma tekrarlarını ("yani, şey") temizlediğin yayına hazır halini koy.
Bu 5 gerçek dönüşüm çiftini 03_gercek-ornekler.md belgesi olarak oluştur.4. Belge için prompt (04_calisma-kurali.md)
Bundan sonra yeni bir yazı hazırlayacağımız zaman sıfırdan metin uydurmanı yasaklıyorum.
Çalışma sürecimiz her zaman şu 3 adımdan oluşacak:
1) Konu belirlendiğinde bana o konuyla ilgili 1 ila 3 soru soracaksın.
2) Ben mikrofona konuşarak kendi kelimelerimle cevap vereceğim.
3) Sen de 02_ses-dna-ve-yasaklar.md ve 03_gercek-ornekler.md belgelerindeki yapıya sadık kalarak, cümlelerimi edebi/resmi dile çevirmeden sadece konuşma tekrarlarını temizleyip onayıma sunacaksın.
Şimdi bu çalışma kuralını 04_calisma-kurali.md olarak kaydet.Şablon paketini doğrudan indirin
Yukarıdaki 4 .md belgesinin hazır boş şablonlarını ve kurulum adımlarını tek bir paket halinde bilgisayarınıza indirip hemen kullanmaya başlayabilirsiniz: